Cuốn sách Làng Việt ở Bắc Bộ truyền thống và biến đổi của tác giả Bùi Xuân Đính có dung lượng 800 trang. Sách được xuất bản năm 2020. Sách bàn về truyền thống văn hóa làng Việt ở Bắc Bộ và sự biến đổi văn hóa làng. Nội dung sách gồm các phần sau: 1- Tổng quan về làng Việt truyền thống và biến đổi; 2 - Làng Việt nhìn từ sưu tập các bài viết về lịch sử làng xã, về kinh tế làng xã, về xã hội, về văn hóa làng xã; 3- Thư mục Bùi Xuân Đính, các bài viết về Bùi Xuân Đính.
Ảnh bìa của Làng Việt ở Bắc Bộ truyền thống và biến đổi
Tài liệu Làng Việt ở Bắc Bộ truyền thống và biến đổi. Dưới đây là trang bìa và mục lục của tài liệu.
Mục lục & Đề cương chi tiết: Làng Việt ở Bắc Bộ truyền thống và biến đổi
LỜI TÁC GIẢTr. 9
Phần thứ nhất: TỔNG QUAN VỀ LÀNG VIỆT - TRUYỀN THỐNG VÀ BIẾN ĐỔITr. 9
Mở đầuTr. 11
Chương 1: KINH TẾ LÀNG XÃ - TRUYỀN THỐNG VÀ BIẾN ĐỔITr. 23
I. Nông nghiệp: từ vị trí trọng yếu trong cơ cấu kinh tế xuống hàng thứ yếuTr. 23
II. Thủ công nghiệp: từ nghề phụ trở thành nghề chínhTr. 32
III. Thương nghiệp: từ nội thương yếu ớt và ngoại thương đơn tuyến trở thành ngành thương mại - dịch vụ phát triểnTr. 42
IV. Khai thác nguồn lợi biển: chưa tạo nên sức bậtTr. 50
Chương 2: XÃ HỘI LÀNG XÃ - TRUYỀN THỐNG VÀ BIẾN ĐỔITr. 58
I. Cơ cấu tổ chức và quản lý làng xã: thay đổi sâu sắc theo thể chế xã hội và nền kinh tếTr. 58
II. Phân hóa giai cấp, tầng xã hội và giới tinh hoa làng xã - quan hệ xã hội làng xãTr. 75
III. Quan hệ xã hội làng xã: thay đổi nhưng vẫn giữ nền móngTr. 87
IV. Công nghiệp hóa và đô thị hóa nông thôn và những hệ quảTr. 97
Chương 3: VĂN HÓA LÀNG XÃ - TRUYỀN THỐNG VÀ BIẾN ĐỔITr. 104
I. Hệ thống di tích thờ cúng: thay đổi theo sự nhìn nhận di sản văn hóaTr. 104
II. Tín ngưỡng và tôn giáo: từ đa dạng sang đơn nhất đến đa dạng, phức tạpTr. 109
III. Các lễ thức thờ cúng và hội làng: trỗi dậy sau 30 năm ngủ im cùng các di tíchTr. 123
IV. Phong tục tập quán: bền bỉ duy trì qua các thời khắc để thay đổiTr. 133
Kết luậnTr. 144
Tài liệu tham khảoTr. 152
Phần thứ hai: LÀNG VIỆT - NHÌN TỪ SƯU TẬP CÁC BÀI VIẾTTr. 163
I. CÁC BÀI VIẾT VỀ LỊCH SỬ LÀNG XÃ VÀ KINH TẾ LÀNG XÃTr. 167
1. Đền Di Ái và tài liệu Hán Nôm tại đâyTr. 167
2. Về số lượng "Tiên công" ở khu Hà Nam (huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh) qua một số tài liệu Hán NômTr. 173
3. Làng Thổ Khối - một số giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh đô thị hóa hiện nayTr. 182
4. Văn hóa làng Cầu Bây - một số giá trịTr. 195
5. Nghề Đằng Đông nhìn từ truyền thống làng Việt và làng Ngọc TrìTr. 208
6. Một số khía cạnh về lịch sử văn hóa làng Phúc XáTr. 217
7. Làng Gia Quất - Góc nhìn lịch sử - văn hóaTr. 230
8. Về thời điểm khai hoang và thành lập huyện Kim SơnTr. 246
II. CÁC BÀI VIẾT VỀ KINH TẾ LÀNG XÃTr. 264
9. Đôi nét về vấn đề "trũng" qua một vùng ở trung du Vĩnh PhúTr. 264
10. Cây sơn trong thế chân kiềng "Lúa-sơn-cá" đối với đời sống cư dân một làng trung duTr. 276
11. Lệ làng với sự phát triển kinh tế hàng hóaTr. 291
12. Một số ý kiến về văn hóa làng nghề tinh Bắc GiangTr. 300
13. Bàn thêm về quan niệm buôn bán của người ViệtTr. 315
III. CÁC BÀI VIẾT VỀ VẤN ĐỀ XÃ HỘI LÀNG XÃTr. 333
14. Loại đất "Công châu thổ" ở một làng ven sôngTr. 333
15. Trở lại vấn đề "lão quyền" trong xã hội làng mạc cổ truyền người Việt (Qua tài liệu một làng ven sôngTr. 354
16. Về một kiểu tổ chức làng xã ở đồng bằng Bắc Bộ (qua thực tế làng Tam Sơn huyện Tiên Sơn - Hà BắcTr. 371
17. Thiết chế làng xã cổ truyền và việc thực hiện dân chủ ngày nayTr. 384
18. Bàn thêm về mối quan hệ giữa làng và xã qua quy mô cấp xã thời phong kiếnTr. 414
19. Về hiện tượng làng không giáp vùng châu thổ Bắc BộTr. 431
20. Bàn thêm về thiết chế giáp trong làng ViệtTr. 442
21. Nạn cường hào làng xã thời phong kiếnTr. 453
22. Về các dạng chia làng trên vùng châu thổ Bắc Bộ thời phong kiếnTr. 472
23. Từ một kiểu chia làng, suy nghĩ về tính thống nhất và đồng thuận của làng Việt thời phong kiếnTr. 488
24. Vụ tranh chấp đất đai thời Lê - Trịnh giữa hai làng xứ Kinh Bắc - góc nhìn Dân tộc họcTr. 500
25. Quan hệ làng xã từ truyền thống đến hiện nay dưới góc nhìn Dân tộc họcTr. 512
26. Bản khoán ước phân chia tài sản giữa lương dân và giáo dân cuối thế kỷ XIX ở làng La Tinh (huyện Hoài Đức, tỉnh Hà TâyTr. 533
27. Hương ước và pháp luậtTr. 539
28. Giải quyết mối quan hệ giữa luật pháp và hương ước nông thôn - cơ sở lý luận và thực tiễnTr. 563
IV. CÁC BÀI VIẾT VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ VĂN HÓA LÀNG XÃTr. 579
29. Tư liệu về lễ hội ở một làng trung du Vĩnh PhúTr. 579
30. Hội chùa Tam SơnTr. 587
31. Hội Giã LaTr. 603
32. Gia Long với chủ trương cải tổ bộ máy quản lý và phong tục làng xãTr. 617
33. Bàn về tục cải táng của người ViệtTr. 630
33. Trao đổi ý kiến: người Việt có thờ chó không?Tr. 649
34. Vài suy nghĩ về đặc điểm không gian kiến trúc làng cổ truyền của người Việt ở Bắc BộTr. 661
35. Từ thực tế làng Tình Quang, suy nghĩ về bảo vệ di sản văn hóa truyền thống trong bối cảnh đô thị hóa hiện nayTr. 675
36. Về sự hình thành các gia đình khoa bảng và dòng họ khoa bảng của Thăng Long - Hà NộiTr. 688
37. Người nông dân và pháp luậtTr. 700
38. Thiết chế làng xã và con người Việt Nam truyền thống - những ảnh hưởng đến quản lý xã hội và phát triển ở nước ta hiện nayTr. 708
39. Giới tinh hoa ở làng xã Việt NamTr. 723
40. Tính cố kết cộng đồng làng - chạ thời đại các Vua Hùng và việc phát huy các giá trị tinh thần ở Việt Nam hiện nayTr. 741
Phần thứ ba: THƯ MỤC BÙI XUÂN ĐÍNH, CÁC BÀI VIẾT VỀ BÙI XUÂN ĐÍNHTr. 757