Vận dụng phương pháp chỉ số trong phân tích kết quả sản xuất, kinh doanh của Công ty Sơn tổng hợp

NỘI DUNG
I.KHÁI NIỆM CHUNG VỀ CHỈ SỐ
1.Khái niệm:
Chỉ số là chỉ tiêu tương đối biểu hiện quan hệ so sánh giữa hai mức độ của một hiện tượng nghiên cứu
2. Tác dụng của chỉ số:
Như đã nói ở trên chỉ số là chỉ tiêu biểu hiện mối quan hệ so sánh giữa hai mức độ của một hiện tượng nghiên cứu. So sánh hai mức độ đó theo không gian và thời gian. Theo thời gian thì nghiên cứu sự biến động của mức độ hiện tượng qua thời gian.Theo không gian thì nghiên cứu sự khác biệt, chênh lệch về mức độ hiện tượng qua không gian.
Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch về các chỉ tiêu kinh tế. Cho phép xác định vai trò và ảnh hưởng biến động của các nhân tố khác nhau đối vói sự biến động của hiện tượng phức tạp được cấu thành từ nhiều nhân tố.

II. CÁC LOẠI CHỈ SỐ VÀ CÁCH TÍNH.
Căn cứ vào phạm vi tinh toán có hai loại chỉ số tương ứng với việc nghiên cứu hai loại chỉ tiêu chất lượng và số lượng. Căn cứ vào việc thiết lập quan hệ so sánh theo thời gian hay không gian thì có hai loại chỉ số là chỉ số phát triển và chỉ số không gian. Cụ thể ta có các loại chỉ số sau:
1.Chỉ số cá thể (chỉ số đơn):
Chỉ số cá thể hay còn gọi là chỉ số đơn là loại chỉ số chỉ nghiên cứu sự biến động về một chỉ tiêu nào đó của từng đơn vị, từng phần tử của hiện tượng phức tạp
Ví dụ, chỉ số giá của một loại sản phẩm nào đó.
- Chỉ số cá thể nghiên cứu sự biến động của giá : ip

Trong đó p₁ và p₀ là giá cả kỳ nghiên cứu và kỳ gốc
-Chỉ số cá thể nghiên cứu sự biến động của khối lượng sản phẩm iq

Trong đó q₁ và q₀ là khối lượng sản phẩm kỳ nghiên cứu và kỳ gốc.
Ví dụ: Có tình hình về số lượng Sơn và giá bán của nó trên thị trường Hà nội của Công ty Sơn tổng hợp qua hai năm như sau:

chỉ số giá i_P = =1,0147
hay tăng về số tuyệt đối là p₁ – p₀ = 17250 - 17000 = 250 đ/hộp
Như vậy,giá Sơn Alkyd trên thị trường Hà Nội năm 2004 so với năm 2003 bằng 101,47% ( tăng 1,47%) hay tăng 250 đ/hộp.
chỉ số cá thể về số lượng i_q =
hay tăng về số tuyệt đối là q₁ – q₀ = 20.000 hộp
Như vậy lượng Sơn bán trên thị trường Hà nội của Công ty năm 2004 so với năm 2003 bằng 116,67% (tăng 16,67%) hay tăng 20000 hộp.
3.2 Chỉ số tổng hợp:
Chỉ số tổng hợp là loại chỉ số chỉ nghiên cứu sự biến động về một chỉ tiêu nào đó của nhiều đơn vị, nhiều phần tử của hiện tượng phức tạp. Ví dụ, nghiên cứu gía cả của tât cả các loại mặt hàng trên cùng một thị trưòng hay ở các thị trường khác nhau qua thời gian.
Vì nghiên cứu tổng hợp nhiều sản phẩm có nhiều đơn vị tính khác nhau, nên ta dùng một quyền số dể qui đổi đơn vị tính chung và cộng lại được với nhau, quyền số này được cố định ở tử số và mẫu số trong khi tính toán . Thông thường khi nghiên cứu chỉ tiêu chất lượng (p) thì quyền số là chỉ tiêu số lượng và được cố định ở kỳ báo cáo (q₁), và khi nghiên cứu chỉ tiêu số lượng (q) thì quyền số là chỉ tiêu chát lượng và được cố dịnh ở kỳ gốc (p₀).Trong thực tế một chỉ tiêu chất lưọng (hay khối lượng )có nhiều chỉ tiêu chất lượng chỉ tiêu số lưọng có liên quan cho nên viẹc chọn chỉ tiêu nào để nghiên cứu là tuỳ thuộc vào mục đích nghiên cứu
Chẳng hạn muốn nghiên cứu về chi phí thì khối lượng sản phẩm có liên quan đến giá thành sản phẩm , còn nghiên cứu về doanh số thì khối lượng sản phẩm có liên quan đến giá bán của sản phẩm.