Sự phát triển của tư tưởng Việt Nam từ thế kỷ 19 đến cách mạng tháng Tám, Tập 1

Mục lục & Đề cương chi tiết: Sự phát triển của tư tưởng Việt Nam từ thế kỷ 19 đến cách mạng tháng Tám, Tập 1

• Lời Nhà xuất bảnTr. 3
• Lời nói đầuTr. 5

Chương thứ nhất: XÃ HỘI VIỆT NAM TRONG THỜI NGUYỄN, HAY LÀ: CƠ SỞ XÃ HỘI CỦA HỆ Ý THỨC PHONG KIẾN THẾ KỶ XIX

• I. Nhà nước NguyễnTr. 12
• 1. Triều Nguyễn thành lập là sự chiến thắng của tập đoàn phong kiến phản động nhất trong cuộc nội chiến ở Việt Nam cuối thế kỷ XVIIITr. 12
• 2. Nhà Nguyễn thiết lập một chính quyền tập trung tuyệt đối, một nhà nước phong kiến chuyên chế cực đoanTr. 15
• 3. Sự thống trị của cường hào địa chủ ở thôn xãTr. 20
• II. Trạng thái kinh tế dưới thời NguyễnTr. 24
• 1. Tình hình ruộng đất; tình hình nông nghiệpTr. 24
• 2. Tình hình công nghiệp. Công nghiệp lúc này là thủ công lạc hậuTr. 29
• 3. Tình hình thương nghiệp. Chính sách "ức thương" của triều đình NguyễnTr. 31
• III. Các giai cấp, các đẳng cấpTr. 35
• IV. Đời sống nhân dân rất khốn khổ. Triều đình hoang phí tài lực quốc gia. Chiến tranh liên miên ở ngoài biên cương. Nhân dân nổi dậy không ngớt khắp Trung Nam BắcTr. 41

Chương thứ hai: NHO GIÁO VÀO VIỆT NAM. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA NHO GIÁO. CÁI HỌC NHO GIÁO TRONG THỜI NGUYỄN

• I. Nho giáo vào Việt NamTr. 50
• II. Nội dung cơ bản chung nhất của Nho giáo qua lịch sử của nóTr. 69
• III. Cái học Nho giáo trong thời NguyễnTr. 81

Chương thứ ba: TƯ TƯỞNG NHO GIÁO VIỆT NAM THẾ KỶ XIX

• I. Quan niệm về thiên đạoTr. 101
• 1. Trời, mệnh, mệnh trờiTr. 101
• 2. "Thiên nhân tương cảm"Tr. 113
• 3. Âm dương, ngũ hành, bát quáiTr. 126
• 4. Lý và khíTr. 136
• 5. Linh hồn. Sự thờ quỷ thần, thờ tổ tiên, thờ vật và thờ linh khí của núi sôngTr. 143
• II. Quan niệm về lịch sửTr. 154
• 1. Mấy nét chính về lịch sử quan Nho giáo Việt Nam thế kỷ XIXTr. 156
• 2. Tư tưởng chủ đạo của những người viết sửTr. 173
• III. Nguyên lý về đạo đứcTr. 192
• 1. Ngũ luânTr. 194
• 2. Ngũ thườngTr. 226
• IV. Nguyên lý về trị đạoTr. 242
• 1. Các phương châm lớn của trị đạo thời Nguyễn; lý luận và thực tếTr. 244
• 2. Dường lối "trọng vương khinh bá" hay là mối quan hệ giữa "nghĩa và lợi" trong trị đạo của nhà NguyễnTr. 260
• 3. "Đức và hình"; công việc "gây phong tục", "đặt giáo hóa"Tr. 265

Chương thứ tư: ĐỨNG TRƯỚC BA VẤN ĐỀ LỚN CỦA THỜI ĐẠI: "CHÍNH ĐẠO" VÀ "TÀ GIÁO"; DUY TÂN HAY THỦ CỰU? CHIẾN HAY HÒA?

• I. Cuộc đấu tranh giữa "chính đạo" và "tà giáo", hay là sự bất lực của Nho giáo đứng trước sự xâm nhập của Thiên Chúa giáoTr. 274
• 1. Thiên Chúa giáo: lịch sử, giáo lý, luân lý. Ý nghĩa của Thiên Chúa giáo nguyên thủy so với vai trò của Thiên Chúa giáo trong thời cận đạiTr. 274
• 2. Những bước đầu của Thiên Chúa giáo ở Việt Nam. Sách "Tây dương Gia-tô bí lục"Tr. 285
• 3. Thiên Chúa giáo từ thời Gia Long đến khi Pháp bắt đầu xâm chiếm nước taTr. 296
• 4. Vấn đề Thiên Chúa giáo trong khi Pháp xâm chiếm nước taTr. 304
• 5. Vì sao?Tr. 313
• II. Duy tân hay thủ cựu?Tr. 322
• 1. Tư tưởng thủ cựu của nhà vua, của đình thần, của nho sĩ trong giai đoạn lịch sử từ 1862 đến 1873Tr. 324
• 2. Tư tưởng "nội hạ, ngoại di"Tr. 333
• 3. Những đề nghị cải cách của Nguyễn Trường TộTr. 336
• 4. Từ sau khi Pháp chiếm Bắc Kỳ lần thứ nhất đến khi cả nước Việt Nam về tay PhápTr. 357
• III. Chiến hay hòa?Tr. 364
• 1. Trước 1862Tr. 365
• 2. Từ sau Hòa ước 1862 cắt nhượng ba tỉnh Đông Nam Kỳ cho Pháp: Sự phát triển của tư tưởng chủ chiếnTr. 371
• 3. Từ sau Hòa ước 1862: Hai hướng của đường lối chủ hòaTr. 375
• 4. Trong khoảng hai lần Hà Nội thất thủ. "Phen này quyết đánh cả triều lẫn Tây". Hai thứ chủ chiếnTr. 380
• 5. Quốc sách "hòa nghị" dắt đến đầu hàng và mất nướcTr. 386

Chương thứ năm: CÁC HÌNH THÁI KHÁC CỦA HỆ Ý THỨC PHONG KIẾN VIỆT NAM THẾ KỶ XIX: ĐẠO GIÁO, PHẬT GIÁO VÀ TƯ TƯỞNG THẦN BÍ TRONG CUỘC VẬN ĐỘNG CHỐNG THỰC DÂN PHÁP

• I. Đạo giáoTr. 394
• 1. Đạo gia, Lão Tử, Trang Tử. Người Việt Nam và tư tưởng của Lão,Tr. 395
• 2. Đạo giáo: nguồn gốc, thánh điện, kinh điển của nó. Hai phái lớn của Đạo giáo: Đạo giáo thần tiên và Đạo giáo phù thủyTr. 400
• 3. Đạo giáo ở Việt NamTr. 405
• II. Phật giáoTr. 417
• 1. Nguồn gốc, nội dung và các tông phái chính của Phật giáoTr. 417
• 2. Phật giáo vào Việt NamTr. 429
• III. Phong trào nhân dân khởi nghĩa chống Pháp cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX dưới ảnh hưởng tư tưởng thần bí Phật giáo và Đạo giáoTr. 450
• 1. Mấy sự kiện lịch sửTr. 453
• 2. Sự sụp đổ của ý thức hệ Nho giáo; các nhà yêu nước sử dụng tư tưởng tín ngưỡng Phật giáo, Đạo giáo để phát động cuộc đấu tranh nhân dân chống Pháp đô hộTr. 464
• 3. Hội kín ở Nam Kỳ cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XXTr. 479