Tác giả tiếp cận theo hướng từ bên trong và từ bên ngoài, từ đó đưa ra lý giải về cái tâm linh và cái xã hội của tôn giáo và khẳng định rằng có tôn giáo tâm linh và tôn giáo xã hội. Những điểm chung về tín ngưỡng, tôn giáo từ 2 cách tiếp cận trên đưa ra những luận giải về một số vấn đề đặt ra trong việc ứng xử sao cho phù hợp với tín ngưỡng tôn giáo Việt Nam hiện nay.

Các tác giả đưa ra những khái niệm cơ bản về tôn giáo, giới thiệu tổng quan về một số tôn giáo lớn trên thế giới, ảnh hưởng của tôn giáo đến đời sống chính trị - xã hội, hợp tác quốc tế, đồng thời làm sáng tỏ những vấn đề tôn giáo nổi bật trong đời sống chính trị - xã hội và quan hệ quốc tế của Việt Nam, từ đó đề xuất khuyến nghị và các phương án giải quyết. 

Nội dung gồm 4 chương trình bày về: Vấn đề Thượng Đế và niềm tin vào thượng đế; Vấn đề cái ác, mặc khải và niềm tin; Vấn đề ngôn ngữ, kiểm chứng và tranh luận tôn giáo; Vấn đề số phận con người.

Nội dung gồm tập hợp nhiều bài viết của tác giả về các vấn đề như: tôn giáo trong xã hội Mỹ, Iran, Pakixtan; Islam giáo trong đời sống xã hội ở Mỹ, Tây Âu, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ; Giáo hoàng Bêndicto XVI, Phật giáo ở Liên Bang Nga; Max weber và quan điểm của một số học giả phương Tây về vai trò của Phật giáo trong xã hội phương Đông...

Phân tích những quan điểm, đường lối của Đảng về tôn giáo; phác họa nên bức tranh tôn giáo ở Việt Nam hiện nay, đồng thời phân tích kinh nghiệm giải quyết vấn đề tôn giáo ở Việt Nam từ cái nhìn đối sánh với một số nước (Trung Quốc, Thái lan, Xinhgapo); trên cơ sở đó phân tích những vấn đề đật ra và đề xuất một số khuyến nghị đối với công tác tôn giáo ở Việt Nam hiện nay.

Cuốn sách chia làm 2 phần. Phần 1 trình bày về tính đa nguyên của tôn giáo ở Mỹ, khởi đầu với tôn giáo của người da đỏ, những cư dân đầu tiên trên đất Mỹ, tiếp theo là những tôn giáo chính của người Châu Âu. Cuốn sách còn đề cập nhóm người khác cũng đặt chân lên đất Mỹ đầu tiên: người Mỹ gốc Phi và đề cập tác động mang tính lịch sử của môi trường nước Mỹ lên việc hình thành, chủ yếu là vào thế kỷ 19. Phần 2 nói về tính thống nhất của tôn giáo ở Hoa Kỳ.

Cuốn tài liệu gồm tập hợp 28 bài viết của các nhà khoa học nghiên cứu về tôn giáo ở Việt Nam và Pháp; Các bài viết phản ánh nhiều chiều cạnh của đa dạng tôn giáo như sự đổi mới của công giáo Việt Nam nhìn từ góc độ hội nhập đức tin Kitô giáo với văn hóa Việt Nam; đạo Tin lành, đạo Thờ tổ tiên,...