Quy luật giá trị và vai trò của nó trong phát triển kinh tế thị trường ở nước ta
- Thứ tư - 10/07/2024 11:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Nước ta đang xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, do đó những kiến thức,khái niệm ,phạm trù ,quy luật ..của kinh tế chính rị đưa ra là cực kỳ cần thiết cho việc quản lý sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và các tầng lớp dân cư. Là một sinh viên được học tập và rèn luyện dưới mái trường Kinh tế được các thầy cô dạy bảo và truyền đạt những kiến thức cơ bản về bộ môn kinh tế chính trị. Nhưng để có cơ sở lý luận và phương pháp luận nhằm học tập tốt các môn kinh tế khoa học khác vì các môn này đều phải dựa vào các kiến thức, các phạm trù kinh tế và các quy luật mà kinh tế chính trị Mac-Lênin đưa ra thì nhất thiết phải làm tiểu luận môn kinh tế chính trị,mặt khác nó còn giúp em nhận thức sâu sắc hơn về những vấn đề kinh tế ,đời sống xã hội…. Quy luật giá trị là một quy luật căn bản của sản xuất và trao đổi hàng hoá. Ở đâu có sản xuất và trao đổi hàng hoá thì ở đó có sự tồn tại và phát phát huy tác dụng của quy luật giá trị .
Ảnh bìa của Tiểu luận Quy luật giá trị và vai trò của nó trong phát triển kinh tế thị trường ở nước ta
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
1.1 Nội dung của quy luật giá trị
1.1.1 Các quan điểm về giá trị :
-Theo Adam Smith lý luận giá trị :Ông phân biệt được giá trị sử dụng ,giá trị trao đổi cho giá trị hàng hoá là do hao phí lao động để sản xuất ra nó quyết định, xong ông lại không nhất quán .Có lúc lại đưa ra định nghĩa sai lầm về giá trị bỏ mất bộ phận tư bản bất biến (C) chỉ còn (v+m )nên bị bế tắc khi phân tích tái sản xuất.
-Theo Thomas Robert Malthus:Ông đã sử dụng nghĩa thứ hai của A.Smith về giá trị và bổ sung định nghĩa này .Điều đó làm cho quan điểm về giá trị của Thomas Robert Malthus xa rời quan điểm giá trị –lao động.Thomas Rober Malthus ủng hộ định nghĩa cho rằng :
“Giá trị hàng hoá do lao động mà người ta có thể mua được bằng hàng hoá này quyết định”
Ông bổ sung thêm:
“Lao động mà bằng hàng hoá này có thể mua được bằng những chi phí để sản xuất ra nó .Các chi phí này bao gồm :Chi phí về lao động sống ,lao động vật hoá cộng với lợi nhuận tư bản ứng trước”
Như vậy nguồn gốc của giá trị theo Thomas Rober Malthus là các chi phí về lao động sống ,lao động vật hoá và lợi nhuận tư bản ứng trước .ở đây ông coi lợi nhuận là khoản dôi ra từ lao động sống .Điều đó thể hiện ông xa rời lý thuyết giá trị lao động.
-Theo J.b.Say:Đặc điểm nổi bật trong lý thuyết giá trị là ông xa rời lý thuyết giá trị lao động ,ủng hộ lý thuyết giá trị lợi ích hay giá trị lợi ích- chủ quan.Tư tưởng về lợi ích có từ lâu kể từ thời cổ đại .Tiếp tục tư tưởng này Say viết :
“Sản xuất tạo ra ích lợi (tức giá trị sử dụng ),còn ích lợi làm cho vật có giá trị’’
Ông chỉ ra là :
“Giá cả là thước đo của giá trị ,còn giá trị là thước đo của lợi ích .ích lợi của sản phẩm càng nhiều thì giá trị sản phẩm càng cao’.
Theo trường phái thành Viene :Lý thuyết giá trị của phái thành Viên có nét khác biệt.Bằng cách kết hợp phạm trù kinh tế và phạm trù toán học họ đưa ra phạm trù “ích lợi giới hạn’’và “giá trị ích lợi giới hạn’’:
+Ích lợi giới hạn :Karl Menger chỉ ra rằng cùng với đà tăng lên của vật phẩm tăng lên ,thoả mãn nhu cầu về sau có ích lợi ít hơn vật trước .Với một lượng vật phẩm cuối cùng là “vật phẩm giới hạn’’ích lợi của nó là ích lợi giới hạn.Nó quyết định ích lợi chung của tất cả các vật phẩm khác nhau.
Như vậy ích lợi giới hạn là ích lợi của vật cuối cùng đua ra thoả mãn nhu cầu, ích lợi đó là nhỏ nhất ,nó quyết dịnh tất cả các vật phẩm khác.
+Giá trị trao đổi :Nếu A.Smith cho rằng giá trị trao đổi là khách quan thì M.Menger cho rằng giá trị trao đổi là chủ quan .Theo M.Menger ,sở dĩ hai người trao đổi sản phẩm cho nhau chỉ vì cả hai tin rằng sản phẩm mà mình bỏ ra đối với mình ìt hơn mà sản phẩm mình thu về .Như vậy khi trao đổi các cá nhân tính toán căn cứ vào nhu cầu ,tức là so sánh giữa sản phẩm sẽ có sau khi trao đổi với nhu cầu của bản thân .Nếu có lợi anh ta mới trao đổi .
Quan điểm giá trị của K.Menger đuợc Bohm Bwerk tiếp tục phân tích ,ông đã phân loại các hình thức giá trị thành giá trị khách quan và giá trị chủ quan và từ đó Bohm Bwerk phân chia giá trị sử dụng và giá trị trao đổi thành bốn loại giá trị :
+Giá trị sử dụng chủ quan
+Giá trị trao đổi chủ quan
+Giá trị sử dụng khách quan
+Giá trị trao đổi chủ quan
Căn cứ sự phân chia này là nơi nhận sản phẩm của cải đó đến tay ai ?
Theo nhà kinh tế học Von Wieser (1851-1926)giữa giá trị và ích lợi có sự tách biệt .Khi số lượng sản phẩm càng tăng lên để thoả mãn nhu cầu thì ích lợi giới hạn của nó càng giảm xuống .Do vậy ,giá trị của hàng hoá càng giảm đi .Từ đó ,ông đi đến kết luận :
“Muốn có nhiều giá trị phải tạo ra sự khan hiếm .Khi sản phẩm tăng lên mãi thì ích lợi giới hạn có thể tiến tới không .Ông nói rằng ,lúc đó vật chỉ có ích lợi trừu tượng <tức là nói tới ích lợi chung> chứ không còn ích lợi cụ thể nữa <tức là lợi ích gắn với một số lượng nhất định>.Khi vật có ích lợi trừu tượng thì ích lợi đó không tạo ra giá trị ”
Theo Leon Walras :Quan điểm giá trị của Leon Walras dựa trên lý thuyết giá trị của trường phái thành Viên và lý thuyếtkhan hiếm của Auguste Walras <cha của Leon Walras >.Theo A.Walras,khan hiếm là một quan niệm khách quan theo đó, giá trị phát sinh từ tình trạng bất cân xứng giữa cung và cầu. Một vật có giá trị khi cung nhỏ hơn cầu .Nếu cung lớn hơn cầu ,thì vật đó trở lên dư thừa ,mất giá trị .Kết hợp các quan điểm này Leon Walras cho rằng :
“Giá trị là tất cả những vật hữu hình hay vô hình đang ở trong tình trạng khan hiếm .Các vật đó có ích với ta và số lượng của vật có hạn’’.
1.1.2 Quan điểm của Mac về giá trị :
Lần đầu tiên giá trị được xem xét như là quan hệ sản xuất xã hội của những người sản xuất hàng hoá còn hàng hoá là nhân tố tế bào của xã hội tư sản .
Mác phân tích tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá là lao động cụ thể và lao động trừu tượng , lao động tư nhân và lao động xã hội . Chỉ rõ lao động trừu tượng tạo ra giá trị hàng hoá .Mác định nghĩa lượng giá trị hàng hoá được đo bằng thời gian lao động xã hội cần thiết , phê phán các quan điểm đi trước. Mác là người đầu tiên phát hiện ra tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá . Trên cơ sở phát hiện này , Mác đã thực hiện một cuộc cách mạng trong khoa học kinh tế chính trị . Ông viết “ Tôi là người đầu tiên phát hiện ra tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá và khoa học kinh tế chính trị xoay quanh điểm này” . Từ đó , ông vạch ra trong quá trình sản xuất , lao động cụ thể bảo tồn và di chuyển giá trị cũ (c) vào trong sản phẩm mới, lao động trừu tượng tạo ra giá trị mới (v+m). Và toàn bộ giá trị hàng hoá bao gồm c+v+m. Điều này D.Ricardo không vượt được . Trên cơ sở lý thuyết giá trị- lao động , Mác giải quyết hệ thống các phạm trù và quy luật kinh tế khác.
NHỮNG VẤN LÝ LUẬN VỀ QUY LUẬT GIÁ TRỊ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
1.1 Nội dung của quy luật giá trị
1.1.1 Các quan điểm về giá trị :
-Theo Adam Smith lý luận giá trị :Ông phân biệt được giá trị sử dụng ,giá trị trao đổi cho giá trị hàng hoá là do hao phí lao động để sản xuất ra nó quyết định, xong ông lại không nhất quán .Có lúc lại đưa ra định nghĩa sai lầm về giá trị bỏ mất bộ phận tư bản bất biến (C) chỉ còn (v+m )nên bị bế tắc khi phân tích tái sản xuất.
-Theo Thomas Robert Malthus:Ông đã sử dụng nghĩa thứ hai của A.Smith về giá trị và bổ sung định nghĩa này .Điều đó làm cho quan điểm về giá trị của Thomas Robert Malthus xa rời quan điểm giá trị –lao động.Thomas Rober Malthus ủng hộ định nghĩa cho rằng :
“Giá trị hàng hoá do lao động mà người ta có thể mua được bằng hàng hoá này quyết định”
Ông bổ sung thêm:
“Lao động mà bằng hàng hoá này có thể mua được bằng những chi phí để sản xuất ra nó .Các chi phí này bao gồm :Chi phí về lao động sống ,lao động vật hoá cộng với lợi nhuận tư bản ứng trước”
Như vậy nguồn gốc của giá trị theo Thomas Rober Malthus là các chi phí về lao động sống ,lao động vật hoá và lợi nhuận tư bản ứng trước .ở đây ông coi lợi nhuận là khoản dôi ra từ lao động sống .Điều đó thể hiện ông xa rời lý thuyết giá trị lao động.
-Theo J.b.Say:Đặc điểm nổi bật trong lý thuyết giá trị là ông xa rời lý thuyết giá trị lao động ,ủng hộ lý thuyết giá trị lợi ích hay giá trị lợi ích- chủ quan.Tư tưởng về lợi ích có từ lâu kể từ thời cổ đại .Tiếp tục tư tưởng này Say viết :
“Sản xuất tạo ra ích lợi (tức giá trị sử dụng ),còn ích lợi làm cho vật có giá trị’’
Ông chỉ ra là :
“Giá cả là thước đo của giá trị ,còn giá trị là thước đo của lợi ích .ích lợi của sản phẩm càng nhiều thì giá trị sản phẩm càng cao’.
Theo trường phái thành Viene :Lý thuyết giá trị của phái thành Viên có nét khác biệt.Bằng cách kết hợp phạm trù kinh tế và phạm trù toán học họ đưa ra phạm trù “ích lợi giới hạn’’và “giá trị ích lợi giới hạn’’:
+Ích lợi giới hạn :Karl Menger chỉ ra rằng cùng với đà tăng lên của vật phẩm tăng lên ,thoả mãn nhu cầu về sau có ích lợi ít hơn vật trước .Với một lượng vật phẩm cuối cùng là “vật phẩm giới hạn’’ích lợi của nó là ích lợi giới hạn.Nó quyết định ích lợi chung của tất cả các vật phẩm khác nhau.
Như vậy ích lợi giới hạn là ích lợi của vật cuối cùng đua ra thoả mãn nhu cầu, ích lợi đó là nhỏ nhất ,nó quyết dịnh tất cả các vật phẩm khác.
+Giá trị trao đổi :Nếu A.Smith cho rằng giá trị trao đổi là khách quan thì M.Menger cho rằng giá trị trao đổi là chủ quan .Theo M.Menger ,sở dĩ hai người trao đổi sản phẩm cho nhau chỉ vì cả hai tin rằng sản phẩm mà mình bỏ ra đối với mình ìt hơn mà sản phẩm mình thu về .Như vậy khi trao đổi các cá nhân tính toán căn cứ vào nhu cầu ,tức là so sánh giữa sản phẩm sẽ có sau khi trao đổi với nhu cầu của bản thân .Nếu có lợi anh ta mới trao đổi .
Quan điểm giá trị của K.Menger đuợc Bohm Bwerk tiếp tục phân tích ,ông đã phân loại các hình thức giá trị thành giá trị khách quan và giá trị chủ quan và từ đó Bohm Bwerk phân chia giá trị sử dụng và giá trị trao đổi thành bốn loại giá trị :
+Giá trị sử dụng chủ quan
+Giá trị trao đổi chủ quan
+Giá trị sử dụng khách quan
+Giá trị trao đổi chủ quan
Căn cứ sự phân chia này là nơi nhận sản phẩm của cải đó đến tay ai ?
Theo nhà kinh tế học Von Wieser (1851-1926)giữa giá trị và ích lợi có sự tách biệt .Khi số lượng sản phẩm càng tăng lên để thoả mãn nhu cầu thì ích lợi giới hạn của nó càng giảm xuống .Do vậy ,giá trị của hàng hoá càng giảm đi .Từ đó ,ông đi đến kết luận :
“Muốn có nhiều giá trị phải tạo ra sự khan hiếm .Khi sản phẩm tăng lên mãi thì ích lợi giới hạn có thể tiến tới không .Ông nói rằng ,lúc đó vật chỉ có ích lợi trừu tượng <tức là nói tới ích lợi chung> chứ không còn ích lợi cụ thể nữa <tức là lợi ích gắn với một số lượng nhất định>.Khi vật có ích lợi trừu tượng thì ích lợi đó không tạo ra giá trị ”
Theo Leon Walras :Quan điểm giá trị của Leon Walras dựa trên lý thuyết giá trị của trường phái thành Viên và lý thuyếtkhan hiếm của Auguste Walras <cha của Leon Walras >.Theo A.Walras,khan hiếm là một quan niệm khách quan theo đó, giá trị phát sinh từ tình trạng bất cân xứng giữa cung và cầu. Một vật có giá trị khi cung nhỏ hơn cầu .Nếu cung lớn hơn cầu ,thì vật đó trở lên dư thừa ,mất giá trị .Kết hợp các quan điểm này Leon Walras cho rằng :
“Giá trị là tất cả những vật hữu hình hay vô hình đang ở trong tình trạng khan hiếm .Các vật đó có ích với ta và số lượng của vật có hạn’’.
1.1.2 Quan điểm của Mac về giá trị :
Lần đầu tiên giá trị được xem xét như là quan hệ sản xuất xã hội của những người sản xuất hàng hoá còn hàng hoá là nhân tố tế bào của xã hội tư sản .
Mác phân tích tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá là lao động cụ thể và lao động trừu tượng , lao động tư nhân và lao động xã hội . Chỉ rõ lao động trừu tượng tạo ra giá trị hàng hoá .Mác định nghĩa lượng giá trị hàng hoá được đo bằng thời gian lao động xã hội cần thiết , phê phán các quan điểm đi trước. Mác là người đầu tiên phát hiện ra tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá . Trên cơ sở phát hiện này , Mác đã thực hiện một cuộc cách mạng trong khoa học kinh tế chính trị . Ông viết “ Tôi là người đầu tiên phát hiện ra tính hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá và khoa học kinh tế chính trị xoay quanh điểm này” . Từ đó , ông vạch ra trong quá trình sản xuất , lao động cụ thể bảo tồn và di chuyển giá trị cũ (c) vào trong sản phẩm mới, lao động trừu tượng tạo ra giá trị mới (v+m). Và toàn bộ giá trị hàng hoá bao gồm c+v+m. Điều này D.Ricardo không vượt được . Trên cơ sở lý thuyết giá trị- lao động , Mác giải quyết hệ thống các phạm trù và quy luật kinh tế khác.