Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế để hội nhập có hiệu quả
- Thứ tư - 10/07/2024 11:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Từ sau đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã có nhiều tiến bộ đáng kể, tốc độ tăng trưởng bình quân trong những năm gần đây luôn đạt mức trên dưới 7%, được xếp vào nhóm nước có mức tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới. Tuy nhiên điều đó không nói lên được khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam trên thị trường trong nước cũng như thị trường quốc tế. Trong giai đoạn hiện nay Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới, đặc biệt chúng ta đang trong quá trình đàm phán để sắp sửa gia nhập tổ chức thương mại thế giới – WTO- và trong lộ trình cắt giảm thuế quan để thực hiện gia nhập Khu vực mậu dịch tự do AFTA. Trong giai đoạn này hàng hoá và dịch vụ mang nhãn mác MADE IN VIETNAM mới chứng tỏ được sức mạnh của mình trên thị trường trong nước và quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam liệu có chứng tỏ năng lực cạnh tranh của mình? Một trong mười nguyên lý kinh tế của giáo sư Trường đại học Havard- Mỹ có nói rằng, thương mại quốc tế làm cho mọi người đều có lợi, nhưng khi nước ta thực sự hội nhập thì chúng ta sẽ bị thiệt hay lơi? và làm thế nào để chúng ta có được lợi nhiều hơn là hại hay nói cách khác chúng ta phải làm gì để tận dụng xu thế hội nhập để phát triển đất nước trong độc lập tự chủ và loại bỏ những bất lợi đối mặt với thách thức mà hội nhập đưa đến cho chúng ta. Trong những năm vừa qua, nhiều cuộc hội thảo đã được tổ chức để bàn về năng lực cạnh tranh nền kinh tế Việt Nam trong thời buổi hội nhập kinh tế quốc tế và không ít các nhà báo kinh tế viết về chủ đề này.
Ảnh bìa của Tiểu luận Nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế để hội nhập có hiệu quả
NỘI DUNG
I. NHÌN NHẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ HỘI NHẬP
I.1. Về hội nhập kinh tế quốc tế.
Đúng như nhận định của Mác - Ăng-ghen trong tuyên ngôn Đảng cộng sản: “Đại công nghiệp taọ ra thị trường thế giới... Thay cho tình trạng cô lập trước kia của các địa phương và các dân tộc tự cung tự cấp, ta thấy phát triển những quan hệ phổ biến, sự phụ thuộc phổ biến giữa các dân tộc”. Hoặc như một suy tưỏng khác của các nha kinh tê kinh điển cho rằng: Giá rẻ của sản phẩm là những trọng pháo bắn thủng vạn lý trường thành của các quốc gia.
Hiện thực đời sống cho thấy: quan hệ kinh tế có tính toàn cầu là sản phẩm tất yếu, xu thế khách quan khi lực lượng sản xuất đạt trình độ quốc tế hoá rất cao, khoa học-công nghệ tiến bộ vượt bậc, kinh tế thị trương trở nên phổ cập. Nói cách khác, không phải giai cấp này hay thế lực kia có thể tự mình sáng tạo ra toàn cầu hoá theo ý muốn chủ quan mà chính những điều kiện kinh tế- kĩ thuật nhất định đã quốc tế hoá các quan gệ kinh tế phát triển đến đỉnh cao là toàn cầu hoá. Trong buổi đầu lịch sử cũng như suốt quá trình về sau, chủ nghĩa tư bản, vì mục tiêu lợi nhuận, đã nhanh chóng nắm bắt, lợi dụng những thành tựu về kinh tế- kĩ thuật, thúc đẩy xu hướng quốc tế hoá các hoạt động kinh tế, đồng thời choàng lên nó những nhân tố tiêu cực, làm vẩn đục không gian kinh tế toàn cầu. Dưới tác động của xu thế toàn cầu hoá, xuất hiện nhu cầu hôịi nhậph kinh tế quốc tế là hoạt động của các dquốc gia về mở rộng hợp tác kinh té nhưng khoong chỉ đơn giản bằng các quan hệ giao dịch song phương mà bằng hình thức cao hơn là xây dựng các tổ chức kinh tế khu vực và toàn cầu. Các nền kinh tế phát triển cao nhất thế giới cũng không tồn tại riêng lẻ. Thực hiện hội nhập quốc tế đã trở thành nhu cầu cấp thiết của mọi quốc gia, nhăm tận dụng những mặt lợi thế của toàn cầu hoá; dổng thời qua hoạt đọng thực tế, mặc nhiên góp phần thúc đẩy, làm phong phú nội dung cơ bản của xu thế này. Hiện nay, cuộc đấu tranh phản kích của các nước chậm phát triển không nhằm xoá bỏ, đảo ngược xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, mà chỉ nhằm cải bién những định chế kinh tế quốc tế không hợp lý, chống lại những mưu đồ và thủ đoạn trong việc lợi dụng xu thế toàn cầu hoá và mở rộng hội nhập quốc tế.
Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đã tạo nên nhiều sự liên kết giữa vã nền kinh tế quốc tế, đẩy tới mức độ chuyên sâu của phân công lao động quốc tế: từ phân công lao động theo sản phẩm chuyển dần sang phân công lao động theo chi tiết của sản phẩm. Các nền kinh tế quốc gia quan hệ chằng chịt, đan xen lẫn nhau đến mức tạo ta ấn tưọng rằng nền kinh tế thế giới là một mạng lưới khổng lồ, rất đa dạng, không thuần nhất, trong đó các nền kinh tế quốc gia là các điểm nút vừa bảo vệ tính tự chủ vừa tác động lẫn nhau và chịu ảnh hưởng của cả mạng lưới. Về cơ chế quản lý, ở tầm vĩ mô cũng như vi mô xuất hiện những sáng kiến mới phù hợp với những đặc điểm mới của kinh tế thế giới. Những tiến bộ khoa học công nghệ, về tổ chức sản xuất và quản lý đã tạo ra năng suất lao động cao hơn, hiệu quả kinh tế lớn hơn, làm cho lợi nhuận của CNTB đạt mưc tối đa chưa từng có.
Hiện thực đời sống cho thấy: quan hệ kinh tế có tính toàn cầu là sản phẩm tất yếu, xu thế khách quan khi lực lượng sản xuất đạt trình độ quốc tế hoá rất cao, khoa học-công nghệ tiến bộ vượt bậc, kinh tế thị trương trở nên phổ cập. Nói cách khác, không phải giai cấp này hay thế lực kia có thể tự mình sáng tạo ra toàn cầu hoá theo ý muốn chủ quan mà chính những điều kiện kinh tế- kĩ thuật nhất định đã quốc tế hoá các quan gệ kinh tế phát triển đến đỉnh cao là toàn cầu hoá. Trong buổi đầu lịch sử cũng như suốt quá trình về sau, chủ nghĩa tư bản, vì mục tiêu lợi nhuận, đã nhanh chóng nắm bắt, lợi dụng những thành tựu về kinh tế- kĩ thuật, thúc đẩy xu hướng quốc tế hoá các hoạt động kinh tế, đồng thời choàng lên nó những nhân tố tiêu cực, làm vẩn đục không gian kinh tế toàn cầu. Dưới tác động của xu thế toàn cầu hoá, xuất hiện nhu cầu hôịi nhậph kinh tế quốc tế là hoạt động của các dquốc gia về mở rộng hợp tác kinh té nhưng khoong chỉ đơn giản bằng các quan hệ giao dịch song phương mà bằng hình thức cao hơn là xây dựng các tổ chức kinh tế khu vực và toàn cầu. Các nền kinh tế phát triển cao nhất thế giới cũng không tồn tại riêng lẻ. Thực hiện hội nhập quốc tế đã trở thành nhu cầu cấp thiết của mọi quốc gia, nhăm tận dụng những mặt lợi thế của toàn cầu hoá; dổng thời qua hoạt đọng thực tế, mặc nhiên góp phần thúc đẩy, làm phong phú nội dung cơ bản của xu thế này. Hiện nay, cuộc đấu tranh phản kích của các nước chậm phát triển không nhằm xoá bỏ, đảo ngược xu thế toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế, mà chỉ nhằm cải bién những định chế kinh tế quốc tế không hợp lý, chống lại những mưu đồ và thủ đoạn trong việc lợi dụng xu thế toàn cầu hoá và mở rộng hội nhập quốc tế.
Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế đã tạo nên nhiều sự liên kết giữa vã nền kinh tế quốc tế, đẩy tới mức độ chuyên sâu của phân công lao động quốc tế: từ phân công lao động theo sản phẩm chuyển dần sang phân công lao động theo chi tiết của sản phẩm. Các nền kinh tế quốc gia quan hệ chằng chịt, đan xen lẫn nhau đến mức tạo ta ấn tưọng rằng nền kinh tế thế giới là một mạng lưới khổng lồ, rất đa dạng, không thuần nhất, trong đó các nền kinh tế quốc gia là các điểm nút vừa bảo vệ tính tự chủ vừa tác động lẫn nhau và chịu ảnh hưởng của cả mạng lưới. Về cơ chế quản lý, ở tầm vĩ mô cũng như vi mô xuất hiện những sáng kiến mới phù hợp với những đặc điểm mới của kinh tế thế giới. Những tiến bộ khoa học công nghệ, về tổ chức sản xuất và quản lý đã tạo ra năng suất lao động cao hơn, hiệu quả kinh tế lớn hơn, làm cho lợi nhuận của CNTB đạt mưc tối đa chưa từng có.