Công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn
- Thứ sáu - 16/08/2024 21:55
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Công nghiệp hoá là một quá trình kinh tế.Trong quá trình này,một bộ phận ngày càng tăng các nguồn của cải quốc dân được đông viên để phát triển cơ cấu kinh tế nhiều ngành với kĩ thuật hiện đại.Đặc diểm của cơ cấu này là có một bộ phân chế biến luôn thay đổi để sản xuất ra những tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng có khả năng bảo đảm cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân với nhịp dộ cao bảo đảm đạt tới tiến bộ về kinh tế-xã hội
Ảnh bìa của Tiểu luận Công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn
LỜI NÓI ĐẦU
Công nghiệp hoá là một quá trình kinh tế.Trong quá trình này,một bộ phận ngày càng tăng các nguồn của cải quốc dân được đông viên để phát triển cơ cấu kinh tế nhiều ngành với kĩ thuật hiện đại.Đặc diểm của cơ cấu này là có một bộ phân chế biến luôn thay đổi để sản xuất ra những tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng có khả năng bảo đảm cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân với nhịp dộ cao bảo đảm đạt tới tiến bộ về kinh tế-xã hội
Hiện nay dưới tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ và xu thế quốc tế hoácông nghiệp hoá càng là con đuờng tất yếu mà các nước đang phát triển phải trải qua để có thể đi nhanh, đuổi kịp các nước phát triển
Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất mà con người phải dựa vào những quy luật sinh trưởng của cây trồng vật nuôi để tạo ra lương thựcthực phẩm nhằm thoả mãn nhu cầu của con người.Nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua tư bản chủ nghĩa,nên nền kinh tế còn rất lạc hậu,nhất là trong nông nghiệp.Trong quá trình tiến lên chủ nghĩa xã hội còn nhiều hạn chế như : năng suất lao động thấp,ứng dụng khoa học kĩ thuật còn ít nhưng không vì thế mà nông nghiệp lại mất đi vai trò quan trọng của nó như : cung cấp lương thực, thực phẩm cho xã hội ; cung cấp nguyên liệu để phát triển công nghiệp nhẹ ; cung cấp vốn để công nghiệp hoá ; nông nghiệp và nông thôn là thị trương quan trọng để phát triển công nghiệp và dịch vụ ; nông nghiệp và nông thôn là cơ sở để ổn định kinh tế ,chính trị và xã hội
Từ những vai trò to lớn và hạn chế đó của nông nghiệp và nông thôn , Đảng ta luôn khẳng định rằng : công nghiệp hoá , hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn là một trong những nhiệm vụ quan trọng của đất nước ta trong những năm trước mắt
Bài tiểu luận này hi vong sẽ làm sáng rõ phần nào vấn đề vô cùng cấp thiết này
1. Một số vấn đề lý luận
1.1 Công nghiệp hoá và hiện đại hoá
Công nghiệp hoá- hiện đại hoá là một quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế từ sử dụng sức lao động là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ phương tiện và phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghệ và tiến bộ khoa học kỹ thuật, tao ra năng suất lao đông cao
Đảng ta xác định công nghiệp hoá phải gắn với hiện đại hoá. Sở dĩ như vậy là vì trên thế giới đang diễn ra cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, một số nước phát triển đã bắt đầu chuyển sang nền kinh tế tri thức.Do đó phải tranh thủ ứng dụng thành tựu của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếp cận kinh tế tri thức để hiện đại hóa những ngành, những khâu thế mạnh để nhảy vọt. Đảng ta luôn coi công nghiệp hoá- hiện đại hóa là một mục tiêu quan trọng trước mắt
Công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước đòi hỏi phải trang bị kỹ thuật cho các ngành của nền kinh tế theo hướng hiện đại.Do đó, phát triển kinh tế nông thôn trong điều kiện công nghiệp hóa- hiện đại hóa có nội dung rất quan trọng là phải đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp thể hiện tập trung ở những nội dung sau đây:
Cơ giới hoá: Các hoạt động sản xuất ở nông thôn chủ yếu dựa vào lao động thủ công, kỹ thuật lạc hậu, do đó, năng suất lao động và chất lượng sản phẩm rất thấp. Cơ giới hoá, trước hết là cơ giới hoá sản xuất nông nghiệp vừa giảm nhẹ lao động của con người, vừa nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả. Tuy nhiên, cơ giới hoá phải đặc biệt chú ý đến những đặc điểm riêng của sản xuất nông nghiệp, nông thôn. Cơ giới hoá phải tập trung vào những khâu lao động nặng nhọc( làm đất, gặt lúa…. ) và những khâu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh(chê biến….)
Thuỷ lợi hoá: sản xuất nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào tự nhiên. Việt Nam là một nước nông nghiệp nhiệt đới nắng lắm, mưa nhiều, do đó, hạn hán và úng lụt thường xuyên xảy ra. Để hạn chế tác động tiêu cực của thiên nhiên, việc xây dựng hệ thống thuỷ lợi để chủ đông tưới tiêu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Điện khí hoá: Điện khí hoá vừa nâng cao khả năng của con người trong việc chế ngự tự nhiên, nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh tế,vừa tạo điều kiện cư dân nông rhôn tiếp cận với văn minh nhân loại, phát triển văn hoá- xã hội ở nông thôn. Do đó , điện khí hoá là điều kiện không thể thiếu để phát triển nông thôn
Phát triển công nghệ sinh học: Đây là lĩnh vực khoa học và công nghệ mới bao gồm nhiều ngành khoa học và kỹ thuật mà trước hết là vi sinh học, di truyền học, hóa sinh học…. Công nghệ sinh học là mọi kĩ thuật sử dụng những cơ chế hay quá trình sống để tạo ghệ sinh học đã đạt được những thành tựu to lớn: những nông phẩm biến đổi gien cho năng suất chất lượng cao, tao ra những giống cây có khả năng kháng bệnh cao…. Những thành tựu to lớn đó của công nghệ sinh hoc đã đem lại những lợi ích to lớn, không chỉ tạo ra những sản phẩm mới, làm cho sản xuất có năng suất cao chất lượng tốt hơn, mà còn tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Phát triển công nghệ sinh học là đòi hỏi tất yếu của một nên nông nghiệp hiện đại
Đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học- công nghệ vào nông nghiêp, nông thôn chịu sự tác động mạnh mẽ của các nhân tố thị trường: giá cả các yếu tố đầu vào và đầu ra, vốn, thông tin….Do vậy, rất cần có sự hỗ trợ của Nhà nước
1.2. Những quan điểm về đẩy nhanh công nghiệp hoầ hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của công nghiệp hoá hiện đại hoá đât nước. Phát triển công nghiệp, dịch vụ phải gắn bó chặt chẽ, hỗ trợ đắc lực và phục vụ có hiệu quả cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn.
Ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, chú trọng phát huy nguồn lực con người, ứng dụng rộng rãi thành tựu khoa học, công nghệ, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu theo hướng phát huy lợi thế của từng vùng gắn với thị trường để sản xuất hàng hóavới quy mô lớn, chất lượng và hiệu quả cao
Dựa trên nội lực là chính, đông thời tranh thủ tối đa các nguồn lực từ bên ngoài, phát huy tiềm năng của các thành phần kinh tế, trong đó kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, cùng với kinh tế tập thể trở thành nền tảng vững chắc; phát triển mạnh mẽ kinh tế hộ sản xuất hàng hoá, các loại hình doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nông thôn.
Kết hợp chặt chẽ công nghiệp hoá, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn nhằm giải quyết việc làm, xoá đói giảm nghèo, ổn định xã hội và phát triển kinh tế, nâng đời sống vất chất và tinh thần của người dân nông thôn, nhất là đông bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa; giữ gìn phát huy truyền thống văn hoá thuần phong mỹ tục.
Kết hợp chặt chẽ công nghiệp hoá, hiên đại hoá nông nghiệp, nông thôn với xâydựng tiềm lực và thế trận quốc phòng toàn dân,thế trận an ninh nhân dân, thể hiện trong chiến lược, quy hoạch dự án phát triển kinh tế xã hôi của cả nước, của các ngành các địa phương.
2. Thực trạng của vấn đề công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông nghiệpvà nông thôn hiện nay
2.1 Cơ giới hoá sản xuất nông nghiệp
Khâu làm đất đã được cơ giới hoá đến 85%. Tỉnh có tỷ lệ cơ giới hoá cao nhất là Long An 100%, An Giang 99%… Nhiều tỉnh có tỷ lệ cơ giới hoá trên 80%. Năm 1999 cả nước có trên 90000 máy kéo, trong đó có nhiều máy đã qua sử dụng của Nhật Bản
Khâu gieo sạ, bón phân…hầu hết đều làm bằng thủ công do diện tích ruộng của các hộ không lớn. Sử dụng máy sạ chưa được công dân hưởng ứng vì lo ngại chi phí cao nhưng trên thực tế do tiết kiệm từ 30 đến 40% giống lúa, năng suất cao nên chi phí giảm.
Khâu tưới nước khoảng 90% khối lượng. Nhiều vùng đã hoàn toàn chủ động tưới tiêu
Khâu chăm sóc, chủ yếu dùng máy bơm thuốc bảo vệ thực vật’ còn lại phần lớn bằng thủ công, dụng cụ phun thuốc trừ sâu hầu hết các hộ có bình bơm tay
Khâu thu hoạch: Cả nước có khoảng trên 600 máy gặt. Nhiểu loại máy mới đã được đưa vào sử dụng ( máy gặt đập liên hợp…)
Khâu tuốt lúa đã đạt 94% sản lượng bằng máy, dịch vụ tuốt lúa bằng máy di động khá phát triển. Thống kê, chỉ riêng vùng đồng bằng sông Cửu Long đã có 80662 máy tuốt lúa, chiếm 13.3% tổng số máy tuốt lúa của cả nước ( đồng bằng sông Hồng có số máy gấp đôi đồng bằng sông Cửu Long ), tháng 11 năm 1999 có 33816 máy các loại do cơ khí tỉnh trong vùng sản xuất đáp ứng cơ bản khâu thu hoạch lúa
Phơi khô chủ yếu bằng nắng, trên sân hay vệ đường dễ làm lẫn đất, cát. Hiện nay co khoảng 70% hộ có phương tiện phơi sấy lúa. Trong tổng số hộ có phương tiện phơi sấy, 27% hộ có sân phơi là xi măng còn lại các phương tiện khác như tấm đệm lưới, nylon. Diện tích các phương tiện phơi sấy bình quân hộ là 65 mét vuông. Độ ẩm, nhất là ở đồng bằng sông Cửu Long còn cao. Một số năm gần đây, do nhu cầu về chất lượng lúa gạo tăng, đặc biệt là chất lượng gạo xuất khẩu, nông dân, nhất là ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đã đầu tư các loại máy sấy vỉ ngang do trường đại học Nông- Lâm thành phố Hồ Chí Minh sản xuất, máy sấy tĩnh tại công suất nhỏ dùng nhiên liệu dầu diesel, vỏ trấu…Tỷ lệ lúa qua máy sấy ở mức 10%. Toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long có 1466 máy sấy các loại. Tuy nhiên hiệu quả sử dụng còn thấp nên nông dân ít đầu tư